Koen Kouwenaar: Opkrabbelen uit het dal

Koen Kouwenaar had vijf jaar geleden zo ongeveer de golfwereld aan zijn voeten liggen. De jonge Brabander werkte als amateur een geweldig KLM Open af en zette de stap naar de professionals met prachtige overwinningen als topamateur in zijn achterzak. Maar na een voortvarende start maakte Kouwenaar kennis met de keerzijde van de medaille. Een periode waarin succes uitbleef en golf zelfs niet zo leuk meer was. Tot hij heel langzaam de weg terug vond. Zijn overwinning in het Staan! Open op de Pro Golf Tour was de eerste tastbare bevestiging daarvan.

Hard werken loont. Koen Kouwenaar (26) tovert een lach op z’n gezicht als hij die woorden hoort. Het is de filosofie die hij zelf altijd heeft aangehangen. En weinig golfers werkten harder dan Koen Kouwenaar, de man die regelmatig dikke blaren op z’n handen had staan omdat hij duizend ballen per dag wegsloeg. ,,En ik werk er nog steeds hard voor’’, stelt hij. ,,Alleen heeft het een tijdje gewoon niet gelopen. Maar gelukkig lijkt dat nu voorbij.’’

Na zijn knappe overwinning op de Westfriese refereerde Kouwenaar zelf aan een moeilijke tijd die wel anderhalf jaar duurde. Een tijd waarin zijn spel ver wegzakte, een tijd waarin prestaties uitbleven en vooral een tijd waarin hij ver verwijderd bleef van wat hij in z’n mars heeft. Dat zat, vertelt hij, vooral in het mentale deel. ,,Maar dat heb ik de eerste helft van die anderhalf jaar wel deels toegegeven, maar niet aan mezelf. Niet volledig althans. Je zoekt het in andere dingen. Ik ben nog heel even naar een andere swingcoach gegaan, maar daar vond ik ook niet echt waar ik naar zocht. Dat duidde er eigenlijk alleen maar meer op dat mijn probleem echt mentaal was.’’

Ongeveer een jaar geleden kon hij voor zichzelf ook niet langer ontkennen dat zijn problemen in de baan ’tussen de oren’ zaten. ,,Het seizoen op de Challenge Tour eindigde, we speelden het Nationaal Open en op dat moment begon ik de patronen te herkennen. Ik realiseerde me dat het puur mentaal was, en helemaal niets anders.’’

Toegeven

Hij noemt het ’best wel moeilijk’ om aan zichzelf te moeten toegeven dat hij een mentaal probleem had. ,,Ik houd heel erg van oprechtheid. Van eerlijkheid en openheid. Ook naar mezelf. Alleen, is het deels inderdaad een kwestie van toegeven, maar aan de andere kant denk je ook gewoon oprecht dat het iets technisch is. Weet je, in zekere zin is het ook eng om je probleem mentaal te noemen, omdat dat niet zo tastbaar is. Heb je een technisch probleem, dan ga je naar je swingcoach en die zegt dat je blad dicht staat in de top van je backswing. Daar gaan we dan wat aan doen. Heel tastbaar en heel makkelijk eigenlijk. Dat is anders met wat zich nou echt afspeelt in je hoofd. Bewust, maar zeker ook onbewust. Want daar gebeurt eigenlijk het meeste.’’

Kouwenaar gaat even terug naar de periode waarin zijn spel in niets meer leek op het ijskonijn dat op The International de toppers van de DP World Tour achter zich liet. ,,Soms voelde ik me best goed boven een schot, maar kwam er toch weer iets heel raars uit wat ik op de range echt niet deed. Iets waarvan ik zeker wist dat het mentaal was. Hoe dat ineens zo komt? Geen idee. Iets in de downswing, of op impact, of whatever. En om dat aan te pakken, tja, dat is blijkbaar wel een project. Dat begint met echt toegeven aan jezelf voordat je er iets aan kunt doen. En als je er iets aan doet, wil dat ook niet zeggen dat dat meteen vruchten afwerpt.’’

Hard gelag

Het was voor Koen Kouwenaar ook een hard gelag dat hij ineens in zo’n situatie belandde. Tot dan, concludeert hij zelf ook, was het hem vooral voor de wind gegaan. ,,Ik heb natuurlijk wel m’n blessures gehad, maar 2022 was wel het jaar waarin ik ervoor ging als professional. Daarin werd ik nog een keer derde op de Challenge Tour, maar op zich voelde het toen al minder, was ik minder in controle van mezelf.’’ Hij dacht dat in de winter wel te ’regelen’, zoals hij het zelf zegt. ,,Ik hoopte door te stoten op de Challenge Tour, maar het liep heel anders. In veertien toernooien haalde ik letterlijk geen enkele cut. Dat kwam wel heel hard aan.’’

,,Daarna ging het eigenlijk alleen maar van kwaad tot erger, een verschil van dag en nacht met hoe ik voorheen speelde. Dat was nog een extra klap. Het is verschrikkelijk iets heel leuk te vinden en daar alles voor te doen en dat het dan gewoon totaal niet meer lukt. Je weet wat je kan en krijgt dat niet meer voor elkaar. Dat is zó frustrerend. Soms dacht ik weleens: een paar maanden geleden wist ik niet hoe ik boven par moest komen, nu wist ik niet meer hoe ik eronder moet komen. Dan sta je op een hole boven de bal en kun je alleen maar denken dat je totaal niet weet hoe je die bal rechtdoor gaat slaan. Want zo was het echt. Niet overdreven. Niet elke keer, maar bepaalde situaties, bepaalde holes, of een bepaalde wind. Dan voelde het allemaal zó slecht en wist ik gewoon dat dit bad news was, zeg maar.’’

Koen Kouwenaar.

De twijfel sloeg toe, de wanhoop nog net niet. ,,Maar wel dat je je afvraagt hoe je dit in vredesnaam gaat omkeren. Vooral omdat ik er echt helemaal van overtuigd ben dat ik het kan, ook omdat ik dat in het verleden heb laten zien. Ik geloof echt dat ik kan winnen op de Tour in de komende jaren. Daarom is het extra moeilijk als dan twijfel toeslaat. Dat je jezelf moet afvragen of je het nog wel hebt, of dat het gewoon een periode was waarin het goed ging. Maar ik bedacht me ook dat ik het uiteindelijk zelf in de hand heb, dat ik zélf bepaalde dingen denk, en dat daar ook de sleutel ligt.’’

Die sleutel vond hij. Deels zelf en deels met hulp van anderen. Hij zocht eerst zijn heil bij een mental coach, maar voelde daar niet helemaal de goede klik. Vervolgens kwam hij in contact met Chris Henry, van origine een snookercoach die nu in België woont en van daaruit met zijn neurowetenschappelijke aanpak ook al golfers als Lee Westwood, Rafa Cabrera Bello en Joost Luiten hielp. Daar hing, erkent Kouwenaar, wel een prijskaartje aan. ,,Maar gelukkig heb ik met Somerset Capital Partners een sponsor achter me staan die me ook in die moeilijke tijd is blijven steunen. Dat is echt fantastisch.’’

Handvatten

,,Daarnaast heb ik ook nog een heel goede sessie gehad met Albert Sonnevelt, die ik ook privé al kende. Ze hebben me allemaal inzichten gegeven, maar zeker ook handvatten waarmee ik aan het werk ben gegaan. Je moet leren begrijpen waarom je bepaalde dingen doet. Chris Henry heeft daarbij vooral het onbewuste aangepakt. Dan is het bijna een beetje drillen, zeg maar. Voor jezelf een soort fake it until you make it. Jezelf nieuwe gewoontes aanleren. Want als het van kwaad tot erger gaat, is de gedachte vooral dat je geen zin hebt in dat schot of bang bent voor die misser. Voor je het weet, met al die rondes golf die je speelt, ben je eigenlijk alleen maar aan het trainen hoe bang je bent, en dat je hem niet verkeerd wilt slaan. Op een gegeven moment dringt dat heel erg tot in het onbewuste door, nestelt zich dat. Daarom is het ook zo moeilijk daaruit te komen.’’

Niet vreemd dat het best even duurde voor hij voelde dat zijn spel weer de goede kant op ging. Afgelopen winter was Kouwenaar met zijn coach Paul Looijmans nog in de Verenigde Staten bij Mike Bender en daar speelde hij heel slecht. ,,Dat was qua gevoel, qua alles eigenlijk, wel een dieptepunt.’’ Maar een maand later ging het terug in eigen land weer een stuk beter. ,,Het eerste toernooi in Egypte startte ik ook best goed, maar in de laatste ronde voelde het onder druk voor geen meter. Dan ga je toch weer twijfelen, ga je toch weer een beetje af van wat je deed, een andere swinggedachte. Eigenlijk het slechtste wat je kunt doen.’’

Kouwenaar met de trofee van het Staan! Open. ,,De afgelopen anderhalf jaar was een moeilijke tijd.’’ (Foto’s Pro Golf Tour)

,,De echte ommekeer kwam voor mijn gevoel een beetje op Wouwse Plantage, een toernooi van de PGA Holland. Was ik zeven onder na zeventien en eindig ik met een triple op de laatste. Maar die zeven onder onthield ik. Daarna ging het op Gradi in Polen ook goed, maakte ik tien birdies in de eerste ronde voor min acht, maar een dag later maakte ik geen enkele birdie. Bizar, maar ik zag echt wel de goede signalen. Dit leek weer ergens op.’’

Hij noemt het nu een sneeuwbaleffect. Met al die goede dingen kwamen ook ervaringen uit het verleden weer boven en groeide het vertrouwen. Kouwenaar heeft zichzelf, zegt hij, in die tijd als golfer weer helemaal opnieuw opgebouwd. ,,Echt. Helemaal. En ook op een andere manier dan voorheen. Ik denk er ook anders over na. Mentaal ben ik helemaal opnieuw begonnen. Voor mijn gevoel ben ik nu beter dan ooit.’’

Op de Westfriese, in het eerste toernooi van de Dutch Swing, incasseerde hij de beloning met een fraaie overwinning. En het was niet eens zo dat daar alles op z’n plek viel. ,,Ik was gewoon heel gefocust op de dingen die ik wilde bereiken die week. Niet qua winnen, maar wel gewoon op mijn eigen mentale doelen. Daar wilde ik voldoening uit halen, in plaats van per se uit succes. Maar de eerste ronde speelde ik megagoed, de tweede en derde niet eens zo heel goed. Maar daar zag je wel dat ik echt beter ben geworden als golfer. Alleen was de mentale muur zo groot dat ik daar eerder niets van zag. Nu weet ik dat al dat werk niet voor niets is geweest.’’

Bevestiging

Er viel met zijn zege niet direct een last van zijn schouders, vervolgt Kouwenaar. ,,Het was meer dat ik de bevestiging voelde. De bevestiging dat ik weer de goede dingen doe, vooral mentaal. Dat ik echt een manier aan het vinden ben om mezelf weer beter onder controle te krijgen, in alle omstandigheden. Daar was ik eigenlijk het meest blij mee. Die win was echt wel een bonus. Dit geeft wel vertrouwen en energie om lekker door te gaan. Ik heb dusdanig veel vertrouwen in mijn eigen spel dat ik denk dat als ik mezelf weer helemaal onder controle krijg, de sky the limit kan zijn voor mijn doelen.’’

Voor dit seizoen resten er nog twee invites voor de Challenge Tour en straks natuurlijk de Qualifying School. ,,Plus natuurlijk de finale van de Pro Golf Tour. Ik ben me ervan bewust dat ik nog de top vijf en directe promotie kan halen. Daar doen nog wel veel jongens voor mee, maar het kán. Dan moet ik alleen nog wel een keer winnen, wat ook zeker kan. Mijn spel is er goed genoeg voor, alleen weet ik nu wel dat ik zelf goed kan spelen, maar dat ik er daarmee nog geen controle over heb of ik ga winnen.’’